BÄ°RÄ°NCÄ° KISIM - Amaç,Kapsam,Tanımlar
Madde
1 - Amaç
Bu Kanunun amacı, ekonominin gereklerine ve kamu yararına uygun
olarak tüketicinin saÄŸlık ve güvenliÄŸi ile ekonomik çıkarlarını
koruyucu, aydınlatıcı, eÄŸitici, zararlarını tazmin edici, çevresel
tehlikelerden korunmasını saÄŸlayıcı önlemleri almak ve tüketicilerin
kendilerini koruyucu giriÅŸimlerini özendirmek ve bu konudaki politikaların
oluÅŸturulmasında gönüllü örgütlenmeleri teÅŸvik etmeye iliÅŸkin hususları
düzenlemektir.

Madde 2 - Kapsam
Bu Kanun, 1 inci maddede belirtilen amaçlarla mal ve hizmet piyasalarında
tüketicinin taraflardan birini oluÅŸturduÄŸu her türlü hukuki iÅŸlemi
kapsar.

Madde 3 - Tanımlar
Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
b) Bakan: Sanayi ve Ticaret Bakanını,
c) Mal: Ticaret konusu taşınır eşyayı,
d) Hizmet: Bir ücret yada menfaat karşılığında yapılan bedeni ve/veya
fikri faaliyetleri,
e) Standart: Türk Standartını,
f) Tüketici: Bir mal veya hizmeti özel amaçlarla satın alarak nihai
olarak kullanan veya tüketen gerçek veya tüzel kiÅŸiyi,
g) Satıcı: Kamu kurum ve kuruluÅŸları da dahil olmak üzere tüketciye
mal ve hizmet sunan gerçek veya tüzel kiÅŸileri,
h) Ä°malatçı-Üretici: Kamu kurum ve kuruluÅŸları da dahil olmak üzere
tüketiciye sunulmuÅŸ olan mal veya hizmetleri ya da bu mal veya hizmetlerin
hammaddelerini yahut ara mallarını üretenleri,
i) Tüketici Örgütleri: Tüketicinin korunması amacıyla kurulan dernek,
vakıf ve tüketim kooperatiflerini, Ä°fade eder.

Ä°KÄ°NCÄ° KISIM - Tüketicinin Korunması ve Aydınlatılması

Madde 4 - Ayıplı Mal ve Hizmetler

Ambalajında, etiketinde,tanıtma ve kullanma kılavuzunda yer alan
veya satıcı tarafından vaadedilen veya standartında tespit edilen
nitelik ve/veya niceliğine aykırı olan ya da tahsis veya kullanım
amacı bakımından deÄŸerini veya tüketicinin ondan beklediÄŸi faydaları
azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler
içeren mal veya hizmetler, ayıplı mal veya ayıplı hizmet olarak
kabul edilir.
Satın alınan malın ayıplı olduÄŸunun anlaşılması halinde; tüketici,
malı teslim aldığı tarihten itibaren 15 gün içerisinde bu malları
satıcı firmaya geri vererek deÄŸiÅŸtirilmesini veya ödediÄŸi bedelin
iadesini veya ayıbın neden olduğu değer kaybının bedelden indirimini
ya da ücretsiz olarak tamirini talep edebilir.Tüketici bu taleplerden
herhangi birisini tercihte serbesttir. Satıcı tüketicinin tercih
ettiÄŸi bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür.Ayıplı maldan ve/veya
ayıplı malın neden olduÄŸu her türlü zarardan dolayı tüketiciye karşı
satıcı, bayi, acenta, imalatçı-üretici ve ithalatçı, müÅŸtereken
ve müteselsilen sorumludurlar.Satılan malın ayıplı olduÄŸunun bilinmemesi
bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Satılan malın ayıbı gizli nitelikte ise veya ayıp tüketiciden hile
ile gizlenmiÅŸse, satıcı 15 gün içerisinde kendisine baÅŸvurulmadığını
öne sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Satıcı daha uzun bir süre için garanti vermemiÅŸ ise, ayıplı maldan
ve ayıplı malın neden olduÄŸu her türlü zararlardan dolayı açılacak
davalar, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye
teslimi tarihinden itibaren 2 yıllık zaman aşımına tabidir. Ancak
satıcı, satılan malın ayıbını tüketiciden hile ile gizlemiÅŸ ise,
2 yıllık zaman aşımı süresinden yararlanamaz.
Ayıplı hizmetler hakkında da yukarıdaki hükümler uygulanır. Ayıplı
hizmetin yeniden görülmesi imkansızlaÅŸmıssa veya amaca aykırı sonuçlar
doÄŸuracak nitelikte ise, bedel iadesinde tüketicinin ayıplı hizmetten
sağladığı fayda kadar indirim yapılır.
Ayıplı olduğu bilinerek satın alınan mal ve hizmetler hakkında yukarıdaki
hükümler uygulanmaz.
Satışa sunulacak kullanılmış, tamir edilmiÅŸ veya ayıplı mal üzerine
veya ambalajına, imalatçı veya satıcı tarafından alıcının kolaylıkla
okuyabileceÄŸi ÅŸekilde "Özürlüdür" ibaresini içeren bir
etiket konulması zorunludur. Bu durum, tüketiciye verilen fatura,
fiÅŸ veya satış belgesi üzerinde de gösterilir.
Yalnızca ayıplı mal satan veya işyerinin bir kat ya da reyon gibi
bir bölümünü sürekli olarak ayıplı mal satışına tahsis etmiÅŸ olan
satıcılara yukarıdaki fıkra hükmü uygulanmaz.

Madde 5 - Satıştan Kaçınma
Üzerinde "numunedir" veya "satılık deÄŸildir"
ibaresi bulunmayan bir malın; ticari bir kuruluşun vitrininde, rafında
veya açıkça görülebilir herhangi bir yerinde teÅŸhir edilmesi, onun
stokta bulunduğu anlamına gelir.Satıcı teşhir ettiği malların satışından
kaçınamaz.Satılmadığı halde satılmış gibi gösteremez.
Hizmetlerin satışından da haklı bir sebep olmaksızın kaçınılamaz.
Satıcı, bir mal veya hizmetin satışını, o mal veya hizmetin kendisi
tarafından belirlenen miktar, sayı, ebat veya süresi kadar satın
alınması ya da başka bir malın veya hizmetin saın alınması koşuluna
bağlı kılamaz.
Malın ya da hizmetin belli miktar, sayı, ebat ya da süre koÅŸuluyla
satılması, teamül, ticari örf veya adetten ise, üçüncü fıkra hükmü
uygulanmaz.

Madde 6 - Taksitli Satışlar

Taksitli satışlarda; tüketici, borçlandığı toplam miktarı önceden
ödeme hakkına sahiptir.Tüketici aynı zamanda, bir taksit miktarından
az olmamak ÅŸartıyla bir veya birden fazla taksit ödemesinde bulunabilir.Her
iki durumda da satıcı, ödenen miktara göre gerekli faiz indirimini
yapmakla yükümlüdür.
Satıcı, taksitlerden birinin veya birkaçının ödenmemesi halinde
kalan borcun tümünün ifasını talep etme hakkını saklı tutmuÅŸsa,
bu hak; ancak satıcının bütün edimlerini ifa etmiÅŸ olması durumunda
ve tüketicinin ifa edilmemiÅŸ bir ediminin üzerinden en az dört hafta
geçmiÅŸ olması ve satıcının en az bir haftalık bir süre vererek muacceliyet
uyarısında bulunması koşullarıyla kullanılabilir.Taraflarca belirlenen
ve tüketiciye yazılı olarak bildirilen mal veya hizmetin toplam
satış fiyatı hiçbir ÅŸekilde arttırılamaz.
Taksitli satışlarda satıcı, aşağıdaki bilgileri yazılı olarak bildirmek
ve taraflar arasında aktedilen sözleÅŸmenin bir nüshasını tüketiciye
vermek zorundadır.
a) Mal ve hizmetlerin peşin satış fiyatı,
b) Vadeye göre faiz ile birlikte ödenecek toplam satış fiyatı,
c) Faiz miktarı, faizin hesaplandığı yıllık oran ve gecikme faiz
oranı,
d) Ön ödeme tutarı,
e) Ödeme planı.

Madde 7 - Kampanyalı Satışlar

Gazete, radyo, televizyon ilanı vesair yollarla halka duyurularak
düzenlenen kampanyalara iÅŸtirakçi kabul etmek suretiyle ve malın
veya hizmetin bilahare teslim edilmesi veya yerine getirilmesi vaadiyle
yapılan satışlarda, ilan ve taahhüt edilen mal ve hizmetlerin teslimatının
zamanında yapılmaması, fiyat, nitelik ve miktarında anlaşmalara
aykırı davranılması durumunda, satıcı, bayi, acenta, temsilci, imalatçı-üretici
ve ithalatçı müÅŸtereken ve müteselsilen sorumludur.
Kampanyalı satış olarak nitelendirilemeyen ancak, malın veya hizmetin
bilahere teslim veya yerine gtirilmesi koÅŸuluyla yapılan her türlü
satışlar da birinci fıkra hükmüne tabidir.
Kampanyalı satışlarda satıcı, 6 ıncı maddenin üçüncü fıkrasında
belirtilen bilgilere ek olarak, "kampanya bitiÅŸ tarihi"
ve "malın veya hizmetin teslim veya yerine getirilme tarih
ve ÅŸekli"ne iliÅŸkin bilgileri de yazılı olarak vermekle yükümlüdür.
Taksitle yapılan kampanyalı satışlarda, 6 ıncı maddenin birinci
ve ikinci fıkra hükümleri de uygulanır.

Madde 8 - Kapıdan Satışlar
Kapıdan satışlar; işyeri, fuar, panayır gibi satış mekanları dışında,
önceden mutabakat olmaksızın yapılan deÄŸeri 1.000.000 Türk Lirasını
aÅŸan, tecrübe ve muayene koÅŸullu satışlardır.
Bu tür satışlarda; tüketici, yedi günlük tecrübe ve muayene süresi
sonuna kadar malı, kabul veya hiçbir gerekçe göstermeden, reddetmekte
serbesttir.Satıcı almış olduÄŸu bedeli, kıymetli evrakı ve tüketiciyi
bu hukuki iÅŸlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgeyi, cayma
bildiriminin kendisine iadeli taahhütlü mektup ya da noter aracılığı
ile ulaşması veya bizzat teslim edilmesi tarihinden itibaren 10
gün içerisinde tüketiciye iade etmekle ve 20 gün içerisinde de malı
geri almakla yükümlüdür.
Tüketici, malı kendisine teslim anındaki durumu ile geri vermekle
ve kullanım sözkonusu ise, kullanma dolayısıyla malın ticari deÄŸerindeki
kaybı tazminle yükümlüdür.Malın tüketicinin zilyedinde bulunması,
başlıbaşına bir değer azalmasını ifade etmez.
Mal veya hizmetin iadesi imkansızlaşmış veya iade amaca aykırı hale
gelmiÅŸse tüketici, bu mal veya hizmetten saÄŸladığı fayda kadar bir
bedeli satıcıya ödemekle yükümlüdür.
Satıcının mal veya hizmeti iÅŸyeri dışında satışa sunması, teamül,
ticari örf veya adetten ise, bu madde uygulanmaz.
Taksitle yapılan kapıdan satışlarda, ayrıca 6 ıncı madde hükümleri
de uygulanır.
Birinci fıkrada belirtilen 1.000.000 liralık değer, her yılın Ekim
ayı sonunda Devlet Ä°statistik Enstitüsü'nün Toptan EÅŸya Fiyatları
Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artışı oranında artar.Bu
durum, Bakanlıkça her yıl Aralık ayı içinde Resmi Gazetede ilan
edilir.

Madde 9 - Kapıdan Satışlarda
Satıcının YükümlülüÄŸü
Kapıdan satışlarda satıcı, hazırladığı sözleÅŸme, fatura veya tesellüm
makbuzu ile birlikte en az 12 punto siyah koyu harflerle yazılmış
"Tüketicinin hiçbir hukuki ve cezai sorumluluk üstlenmeksizin
ve hiçbir gerekçe göstermeksizin yedi gün içerisinde malı reddederek
alım-satım işleminden cayma hakkının var olduğunu ve cayma ihbarının
satıcıya bildirimi tarihinden itibaren on gün içinde de tüketicinin
vermiÅŸ olduÄŸu bedelin, kıymetli evrakın ve tüketiciyi bu hukuki
iÅŸlemden dolayı borç altına sokan her türlü belgenin satıcı tarafından
iade edileceği"ni bildiren bir belgeyi; sahip olduğu hakların
kendisine anlatıldığını, cayma hakkını açıklayan belgenin kendisine
teslim edilip satıcının açık adresinin bildirilmiÅŸ olduÄŸunu beyan
eden ve tüketici tarafından da imzalanmış olan bir tutanak karşılığında
tüketiciye vermekle yükümlüdür.
Satıcı tüketiciden almış olduÄŸu imzalı belgeyi bir uyuÅŸmazlık halinde
mahkemeye ibraz etmekle yükümlüdür.Satıcının bu belgeyiÄŸ ibraz edememesi
halinde, satıcının bu belgede belirtilmiÅŸ olan borçlarını yerine
getirmemiÅŸ olduÄŸu kabul edilir.

Madde 10 - Tüketici Kredisi

Tüketicilerin banka veya benzeri finans kurumlarına bir mal veya
hizmeti satın almak amacıyla tüketici kredisi almak için baÅŸvurmaları
durumunda banka veya finansman kuruluÅŸları ile tüketiciler arasında
yazılı bir sözleÅŸmenin yapılması ve bu sözleÅŸmenin bir nüshasının
da tüketiciye verilmesi zorunludur.Taraflar arasında akdedilen sözleÅŸmede
öngörülen kredi ÅŸartları, sözleÅŸme süresi içerisinde tüketici aleyhinde
deÄŸiÅŸtirilemez.
SözleÅŸmede;
a) Faizin hesaplandığı yıllık oran,
b) Ödeme tarihleri, anapara, faiz, fon ve diÄŸer masrafların ayrı
ayrı belirtildiÄŸi ödeme planı,
c) Tüketici kredisi tutarı,
d) Faiz ve diÄŸer unsurlarla birlikte toplam borç tutarı,
e) Ä°stenecek teminatlar,
f) Gecikme faizi oranı,
g) Borçlunun temerrüde düÅŸmesinin hukuki sonuçları,
h) Kredinin vadesinden önce kapatılmasına iliÅŸkin ÅŸartlar,
Aranır.
Tüketici, banka veya finans kurumlarına borçlandığı toplam miktarı
önceden ödeyebileceÄŸi gibi aynı zamanda vadesi gelmemiÅŸ bir ya da
birden çok taksit ödemesinde de bulunabilir.Her iki durumda da banka
veya finans kurumları, ödenen miktara göre gerekli faiz, komisyon
indirimini yapmakla yükümlüdürler.
Banka veya finans kurumlarının, tüketici kredisini, belirli bir
mal veya hizmetin satın alınması ya da belirli bir satıcı ile yapılacak
hukuki işlem koşulu ile vermeleri durumunda bunlar, satılan malın
ayıbından ötürü tüketiciye karşı satıcı ile müÅŸtereken ve müteselsilen
sorumlu olurlar.

Madde 11 - Süreli Yayınlar

Süreli yayınlara abone olan tüketiciler, abonelik sözleÅŸmesinde
yer alan fiyat ve niteliğe ilişkin koşullara aykırı davranılması
halinde, abone işlemlerini yapan sorumlu kişiye ya da yayın kurumuna
isteklerini yazılı olarak bildirmek kaydıyla aboneliklerine tek
taraflı son verebilirler. Yayıncı, abone ücretinin geri kalan kısmını
hiçbir kesinti yapmaksızın 15 gün içinde iade etmekle yükümlüdür.
Tüketicinin aboneliÄŸe son verme isteÄŸi; yazılı bildirimin satıcıya
ulaÅŸtığı tarihten itibaren günlük yayınlarda 15 gün, haftalık yayınlarda
1 ay, aylık yayınlarda 3 ay sonra yürürlüÄŸe girer. Daha uzun süreli
yayınlarda ise, bildirimden sonraki ilk yayını müteakiben yürürlüÄŸe
konulur.

Madde 12 - Etiket
Ticaret konusu olan ve perakende satışa arz edilen malların veya
ambalajların yahut kaplarının üzerine kolaylıkla görülebilir, okunabilir
ÅŸekilde o malın menÅŸei, cinsi ve fiyatı hakkında bilgileri içeren
etiket konulması mümkün olmayan hallerde aynı bilgileri kapsayan
listelerin görülebilecek ÅŸekilde uygun yerlere asılması zorunludur.
Hizmetlerin tarife ve fiyatlarını gösteren listeler de birinci fıkraya
göre düzenlenerek asılır.
Bakanlık, etiket ve tarife listelerinin ÅŸeklini, içeriÄŸini, usul
ve esaslarını bir yönetmelikle düzenler.
Belediyeler, bu madde hükümlerinin uygulanması ve izlenmesine iliÅŸkin
iÅŸleri yürütmekle görevlidirler.

Madde 13 - Garanti Belgesi

Ä°thatçı veya imalatçı firmalar ithal ettikleri veya ürettikleri
sanayi malları için garanti belgesi düzenlemek zorundadırlar. Garanti
belgesinin tekemmül ettirilerek tüketiciye verilmesi sorumluluÄŸu
tüketicinin malı satın aldığı satıcı, bayi, acenta ya da temsilciliklere
aittir. Garanti süresi malın teslim tarihinden baÅŸlar ve asgari
bir yıldır. Garanti belgeleri, satın alınan mala ilişkin faturanın
tarih ve sayısı ile bandrol ve seri numarasını içermek zorundadır.
Satıcı; garanti belgesi kapsamındaki malların, garanti süresi içerisinde,
gerek malzeme ve iÅŸçilik gerekse montaj hatalarından dolayı arızalanması
halinde malı iÅŸçilik masrafı, deÄŸiÅŸtirilen parça bedeli ya da baÅŸka
herhangi bir ad altında hiçbir ücret talep etmeksizin tamir ile
yükümlüdür.
Garanti süresi içerisinde sık sık arızalanması sonucu maldan yararlanamamanın
süreklilik arzetmesi veya tamiri için gereken azami sürenin aşılması
hallerinde, tüketici, malın ücretsiz olarak yenisi ile deÄŸiÅŸtirilmesini
satıcıdan talep edebilir. Satıcı bu talebi rededemez. Tüketicinin
bu talebine karşı satıcı, bayi, acenta, imalatçı-üretici ve ithalatçı
müÅŸtereken ve müteselsilen sorumludurlar.
Tüketicinin malı kullanım kılavuzunda yeralan hususlara aykırı kullanmasından
kaynaklanan arızalar, iki ve üçüncü fıkra hükümleri kapsamı dışındadır.
Bakanlık, hangi sanayi mallarının garanti belgesi ile satılmak zorunda
bulunduÄŸunu ve bu malların arızalarının tamiri için gereken azami
süreleri Türk Standartları Enstitüsü ile birlikte müÅŸtereken tespit
ve ilanla görevlidir.

Madde 14 - Tanıtma ve Kullanma
Kılavuzu
Sanayi mallarından ithal edilmiş olanların, bakım, onarım ve kullanılmasına
ait tanıtma ve kullanım kılavuzlarının aslına uygun Türkçe tercümeleriyle,
yurt içinde üretilenlerin bakım, onarım ve kullanılmasını gösterir
Türkçe tanıtım ve kullanım kılavuzlarıyla birlikte satılması zorunludur.
Bakanlık, sanayi mallarından hangilerinin tanıtma ve kullanım kılavuzu
ile satılmak zorunda bulunduÄŸunu Türk Standartları Enstitüsü ile
birlikte tespit ve ilanla görevlidir.

Madde 15 - Servis Hizmetleri
Ä°thalatçı ve imalatçılar sattıkları sanayi malları için o malın
Bakanlıkça tespit ve ilan edilen kullanım ömrü süresince, bakım,
onarım ve servis hizmetlerini yürütecekleri istasyonları kurmak
ve yeterli sayıda teknisyen kadrosu ile yedek parça stoku bulundurmak
zorundadırlar.
Bakanlık, hangi mallar için servis istasyonları kurulmasının zorunlu
olduğu ile servis istasyonlarının kuruluş ve işleyişine dair usul
ve esasları Türk Standartları Enstitüsü ile müÅŸtereken tespit ve
ilanla görevlidir.

Madde 16 - Ticari Reklam ve Ä°lanlar
Ticari reklam ve ilanların yasalara ve genel ahlaka uygun, dürüst
ve doğru olmaları esastır.
Tüketici aldatıcı, yanıltıcı veya onun tecrübe ve bilgi noksanlıklarını
istismar edici, tüketicinin can ve mal güvenliÄŸini tehlikeye düÅŸürücü,
ÅŸiddet hareketlerini ve suç iÅŸlemeye özendirici, kamu saÄŸlığını
bozucu, hastaları, yaÅŸlıları, çocukları ve özürlüleri istismar edici
reklam ve ilanlar yapılmaz.

Madde 17 - Reklam Kurulu
Ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri belirlemek,
bu ilkeler çerçevesinde ticari reklam ve ilanları incelemek ve inceleme
sonucuna göre 16 ncı madde hükümlerine aykırı hareket edenleri cezalandırmak,
sözkonusu reklam ve ilanları durdurmak ve/veya aynı yöntemle düzenlemek
hususlarında Bakanlığa öneride bulunmakla görevli bir Reklam Kurulu
kurulmuÅŸtur.
Reklam Kurulu, ticari reklam ve ilanlarda uyulması gereken ilkeleri
belirlemede; ülke koÅŸullarının yanısıra, reklamcılık alanında evrensel
kabul görmüÅŸ tanım ve kuralları da dikkate alır.
BaÅŸkanlığı, Bakanın görevlendireceÄŸi ilgili Genel Müdür tarafından
yürütülen Reklam Kurulu;
a) Bakanlıkça, yükseköÄŸretim görmüÅŸ ve iktisat, maliye, hukuk ve
iÅŸletmecilik dallarından birinde veya birkaçında en az 10 yıllık
tecrübesi bulunan kiÅŸiler arasından görevlendirilecek bir üye,
b) Adalet Bakanlığı'nca bu Bakanlıkta idari görevlerde çalışan hakimler
arasından görevlendirilecek bir üye,
c) Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu'nca görevlendirilecek bir üye,

d) YükseköÄŸretim Kurulunun reklamcılık alanında uzman üniversite
öÄŸretim elemanları arasından seçeceÄŸi bir üye,
e) Türk Tabibleri BirliÄŸi Merkez Konseyi'nin görevlendireceÄŸi bir
üye,
f) Türkiye Barolar BirliÄŸinin görevlendireceÄŸi bir üye,
g) Türkiye Odalar ve Borsalar BirliÄŸinin görevlendireceÄŸi bir üye,

h) Ankara, İstanbul ve İzmir Gazeteciler Cemiyetlerinin kendi aralarından
seçeceÄŸi bir üye,
i) Reklamcılar derneklerinin veya varsa üst kuruluÅŸlarının seçeceÄŸi
bir üye,
j) Tüketici Konseyinin Konseye katılan tüketici örgütü temsilcileri
arasından seçeceÄŸi bir üye,
k) Türkiye Ziraat Odaları BirliÄŸinin görevlendireceÄŸi bir üye,
l) Türkiye Esnaf ve Sanatkarlar Konfederasyonunun görevlendireceÄŸi
bir üye,
m) Türk Standartları Enstitüsünden bir üye,
n) Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığından bir üye,
o) Mühendis Odaları BirliÄŸinden bir üye,
p) Ä°ÅŸçi Konfederasyonlarından iki üye,
Olmak üzere onyedi üyeden oluÅŸur.
Kurul üyelerinin görev süreleri üç yıldır.Süresi bitenler yeniden
görevlendirilebilir veya seçilebilir.Üyelikler herhangi bir sebeple
boÅŸaldığı takdirde boÅŸalan yerlere üçüncü fıkra esasları dahilinde
bir ay içerisinde görevlendirme veya seçim yapılır.
Kurul ayda en az bir defa veya ihtiyaç duyulduÄŸu herzaman BaÅŸkanın
çaÄŸrısı üzerine toplanır.
Kurul, BaÅŸkan dahil en az dokuz üyenin hazır bulunması ile toplanır
ve toplantıya katılanların çoÄŸunluÄŸu ile karar verir.
Kurul, gerekli görülen hallerde sürekli ve geçici olarak görev yapmak
üzere özel ihtisas komisyonları kurabilir.Kurulun bu komisyonlarda
görev yapmasını uygun göreceÄŸi kamu personeli, ilgili kamu kuruluÅŸlarınca
görevlendirilir.
Kurul üyeleri ile özel ihtisas komisyonu üyelerinden kamu görevlisi
olanlara verilecek huzur hakkı ve kamu görevlisi olmayan kurul üyelerine
ödenecek huzur ücreti Bakanlıkça belirlenir.
Kurulun sekretaerya hizmetleri Bakanlık tarafından yerine getirilir.
Reklam kurulunun görevleri, kuruluÅŸ, çalışma usul ve esasları ile
sekreterya hizmetlerinin ne suretle yerine getirileceği Bakanlık
tarafından çıkarılacak bir yönetmelikle belirlenir.

Madde 18 - Zararlı ve Tehlikeli Mal ve Hizmetler
Tüketicinin kullanımına sunulan mal ve hizmetlerin kiÅŸi ve çevre
sağlığına zararlı veya tehlikeli olabilmesi durumunda, bu malların
emniyetle kullanılabilmesi için üzerine veya ekli kullanım kılavuzlarına,
bu durumla ilgili açıklayıcı bilgi ve uyarılar, açıkça görülecek
ve okunacak şekilde konulur veya yazılır. Bakanlık, hangi mal ve
hizmetlerin açıklayıcı bilgi ve uyarıları taşıması gerektiÄŸini ve
bu bilgi ve uyarıların ÅŸeklini ve yerini Türk Standartları Enstitüsü
ile birlikte tespit ve ilanla görevlidir.

Madde 19 - Kalite Denetimi
Bakanlık, tüketicinin can ve mal güvenliÄŸi ile fizik ve çevre saÄŸlığına
ve bu konularda bilgilendirilmesine iliÅŸkin, standartına göre veya
standartı yoksa standarda esas teÅŸkil etmek üzere belirlenecek özelliklere
göre yapılacak kalite denetimi ile mal, hizmet ve tesislerin belgelendirilmesi
hakkındaki usul ve esasları, Türk Standartları Enstitüsünün görüÅŸünü
alarak tespit ve ilanla görevlidir.
Ancak 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca Turizm Bakanlığından
belgeli ve belgelendirilecek tesisler bu uygulamadan muaftır.

Madde 20 - Tüketicinin EÄŸitilmesi
Tüketicinin eÄŸitilmesi konusunda her derecedeki okulların ders programlarına
Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli ilaveler yapılır.
Tüketicinin eÄŸitilmesi ve aydınlatılması için kitap, mecmua ve broÅŸür
çıkarılmasına ve tüketicinin bilinçlendirilmesi için radyo ve televizyonlarda
programlar düzenlenmesine iliÅŸkin usul ve esaslar, Tüketici Konseyinin
önerisi ile Bakanlıkça tespit ve ilan olunur.

ÜÇÜNCÜ KISIM - Tüketici KuruluÅŸları

Madde 21 - Tüketici Konseyi
Tüketicinin sorunlarının, ihtiyaçlarının ve çıkarlarının korunmasına
iliÅŸkin gerekli tedbirleri araÅŸtırmak, sorunların tüketici lehine
çözülmesi için alınacak tedbirlerle, bu Kanunun uygulanmasına yönelik
tedbirlere dair görüÅŸleri ilgili mercilere iletmek amacıyla, Bakanlığın
koordinatörlüÄŸünde bir "Tüketici Konseyi" kurulur. Tüketici
Konseyi, Bakanın veya görevlendireceÄŸi bir bakanlık görevlisinin
baÅŸkanlığında, Adalet, Ä°çiÅŸleri, Maliye, Milli EÄŸitim, SaÄŸlık, UlaÅŸtırma,
Tarım ve KöyiÅŸleri, Turizm ve Çevre Bakanlıkları ile Devlet Planlama
TeÅŸkilatı MüsteÅŸarlığı, Hazine MüsteÅŸarlığı, Dış Ticaret MüsteÅŸarlığı,
Devlet Ä°statistik Enstitüsü BaÅŸkanlığı, Türk Standartları Enstitüsü
BaÅŸkanlığı, Milli Prodüktivite Merkezi, Diyanet Ä°ÅŸleri BaÅŸkanlığı,
Türk Belediyecilik DerneÄŸi, Ä°ÅŸçi Sendikaları Konfederasyonları,
Türkiye Milli Kooperatifler BirliÄŸi, Yüksek ÖÄŸretim Kurulu, Türkiye
Barolar BirliÄŸi, Türk Mimar Mühendis Odaları BirliÄŸi, Türk Eczacılar
BirliÄŸi, Türk Tabibler BirliÄŸi, Türkiye Ziraat Odaları BirliÄŸi,
Milli Kalite Konseyi, Ahilik AraÅŸtırma ve Kültür Vakfı ve Tüketici
Örgütleri temsilcilerinden oluÅŸur.
Tüketici Konseyini oluÅŸturan kurum ve kuruluÅŸların temsilcilerinin
sayı ve nitelikleri ile Tüketici Konseyine katılabilmek için tüketici
örgütlerinin sahip olmaları gereken asgari üye sayısı ve bu örgütlerin
Tüketici Konseyine göderecekleri temsilci sayısı Bakanlıkça belirlenir.Ancak,
kamu kurum ve kuruluÅŸlarından gelen temsilcilerin sayısı, hiçbir
ÅŸekilde Tüketici Konseyinin toplam üye sayısının %50'sinden fazla
olamaz.Tüketici Konseyi yılda enaz birkez toplanır.
Tüketici Konseyinin çalışma usul ve esasları ile diÄŸer hususlar
Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.

Madde 22 - Tüketici Sorunları Hakem Heyeti
Bakanlık, il ve ilçe merkezlerinde, tüketiciler ile satıcılar arasında
çıkan uyuÅŸmazlıklara çözüm bulmak amacıyla belediyelerle koordineli
olarak, en az bir "tüketici sorunları hakem heyeti" oluÅŸturmakla
görevlidir.
BaÅŸkanlığı Sanayii ve Ticaret Ä°l Müdürü veya görevlendireceÄŸi bir
memur tarafından yürütülen tüketici sorunları hakem heyeti; belediye
baÅŸkanının konunun uzmanı belediye personeli arasından görevlendireceÄŸi
bir üye, baronun mensupları arasından görevlendireceÄŸi bir üye,
ticaret ve sanayi odası ile esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceÄŸi
bir üye ve tüketici örgütlerinin seçeceÄŸi bir üye olmak üzre baÅŸkan
dahil 5 üyeden oluÅŸur. Ticaret ve Sanayi Odası ya da ayrı ayrı kurulduÄŸu
yerlerde ticaret odası ile esnaf ve sanatkar odalarının görevlendireceÄŸi
üye, uyuÅŸmazlığın satıcı tarafını oluÅŸturan kiÅŸinin tacir veya esnaf
ve sanatkar olup olmamasına göre ilgili odaca görevlendirilir.
Bakanlık taÅŸra teÅŸkilatının bulunmadığı il ve ilçelerde tüketici
sorunları hakem heyetinin baÅŸkanlığı en büyük mülki amir ya da görevlendireceÄŸi
bir memur tarafından yürütülür.Tüketici sorunları hakem heyetinin
oluÅŸumunun saÄŸlanamadığı yerlerde noksan üyelikler, belediye meclislerince
re'sen doldurulur.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin vereceÄŸi kararlar, tüketici
mahkemelerinde delil olarak ileri sürülebilir.UyuÅŸmazlık konusu
mal veya hizmet bedelinin 5.000.000 Tl'yi aşmadığı hallerde, bu
heyetlerce verilmiÅŸ bir karar olmaksızın tüketici mahkemelerine
başvurulamaz.Bu parasal sınır, her yıl 8 inci maddenin son fıkrasında
gösterilen usul çerçevesinde yeniden belirlenir.
25 inci maddede cezai yaptırıma bağlanmış hususlara ilişkin uyuşmazlıklar,
tüketici sorunları hakem heyetlerinin görev ve yetki kapsamı dışındadır.
Tüketici sorunları hakem heyetlerinin kurulması, çalışması, usul
ve esasları ile diÄŸer hususlar Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle
düzenlenir.

DÖRDÜNCÜ KISIM - Yargılamaya ve Cezaya Ä°liÅŸkin Hükümler

Madde 23 - Tüketici Mahkemeleri
Bu Kanunun uygulamasıyla ilgili olarak çıkacak her türlü ihtilaflara
tüketici mahkemelerinde bakılır.
Tüketici mahkemelerinin yargı çevresi, Hakimler ve Savcılar Yüksek
Kurulunca belirlenir.
Tüketici mahkemeleri nezdinde tüketiciler, tüketici örgütleri ve
Bakanlıkça açılacak davalar her türlü resim ve harçtan muaftır.Tüketici
Mahkemelerinde görülecek davalar Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun
Yedinci Babı, Dördüncü Faslı hükümlerine göre yürütülür.

Madde 24 - Üretimin, Satışın Durdurulması ve
Malın Toplatılması
Satışa sunulan bir seri malın ayıplı olması durumunda Bakanlık veya
tüketici örgütleri, ayıplı seri malın üretiminin ve satışının durdurulması
ve satış amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılması için dava
açabilirler.
Mahkeme, dava sonunda ayıplı malların toplatılması kararını vermişse;
ayıplı malın ve ayıbın niteliÄŸine göre bu malların, satıcıya iade
edilip edilmemesine de karar verir.Ancak, malların toplatılması
için yapılan her türlü masraf, aleyhine karar verilen kiÅŸi tarafından
ödenmedikçe mallar kendisine iade edilmez.
Dava konusu malları satış amacıyla elde etmiÅŸ olan üçüncü kiÅŸilerin
açacakları rücu davaları da asıl davaya bakan mahkemede görülür.
Ayıplı malları satın alan tüketicilerin uÄŸradıkları maddi ve manevi
zararlar nedeniyle tek tek dava açma hakları saklıdır.

Madde 25 - Ceza Hükümleri
4 üncü maddenin yedinci fıkrasında, 5 inci maddenin birinci fıkrasına,
6 ncı maddenin üçüncü fıkrasına, 7 inci maddenin üçüncü fıkrasına,
9 uncu maddenin birinci fıkrasına, 10 uncu maddenin birinci fıkrasına
ve 12 inci maddenin bir ve ikinci fıkralarına aykırı hareket edenler
hakkında 5.000.000 lira para cezası uygulanır.
8 inci maddenin ikinci fıkrasına, 13 üncü maddenin bir ve ikinci
fıkralarına, 14 üncü maddenin birinci fıkrasına, 15 inci maddenin
birinci fıkrasına, 27 inci maddenin ikinci fıkrasına aykırı hareket
edenler hakkında 10.000.000 lira para cezası uygulanır.
16 ıncı maddeye aykırı hareket edenler hakkında 200.000.000 lira
para cezası uygulanır.16 ıncı maddeye aykırılık, ülke düzeyinde
yayın yapan yazılı, sözlü, görsel vesair araçlar ile gerçekleÅŸmiÅŸ
ise, cezanın on katı uygulanır.Bakanlık ayrıca ticari reklam veya
ilanın durdurulması ve/veya aynı yöntemle düzeltilmesini ilgililerden
ister.Bu isteğe rağmen 16 ıncı maddeye aykırılığın devamı halinde,
Bakanlık ticari reklam veya ilanın durdurulması ve/veya aynı yöntemle
düzeltilmesi talebi ile tüketici mahkemelerine baÅŸvurabilir.
18 inci ve 19 uncu maddeye aykırı hareket edenler hakkında 100.000.000
lira para cezası uygulanır. Ayrıca 18 inci madde uyarınca mecburi
standartına aykırı olarak imal edilen malın, tüketicinin, can ve
mal güvenliÄŸi ve saÄŸlığı ile doÄŸrudan ilginin bulunması ve standartına
intibak ettirilmesinin imkansız olması hallerinde tüketici mahkemesi,
doÄŸrudan veya Bakanlığın baÅŸvurusu üzerine üretim ve satışın engellenmesi
için iÅŸyerinin kapatılmasına ve malın müsaderesine ve gerektiÄŸinde
tüketim ve kullanım amacıyla elinde bulunduranlardan toplatılmasına
karar verebilir. Bu fıkranın uygulandığı hallerde, verilip kesinleşen
iÅŸyeri kapatma karar özetleri, büyük harfle yazılmak suretiyle ve
kapatma süresi kadar kalmak üzere kapatılan iÅŸyerinin göze çarpan
bir yerine yapıştırılır.Ayrıca karar özeti mahkemece Cumhuriyet
Başsavcılığına bildirilir ve masrafı daha sonra faillerden alınmak
üzere Ankara, Ä°stanbul, Ä°zmir'de yayınlanan ve tirajı yüzbinin üzerinde
bulunan bir veya iki gazetede ve ayrıca varsa suç yerinde yayınlanan
mahalli bir gazetede derhal ilan edilir.
Yukarıdaki fıkralarda belirtilen para cezaları, suçun aynı yıl içerisinde
tekerrürü halinde iki misli olarak uygulanır.Para cezaları her yılın
başında Türk Ceza Kanununun Ek 2 inci madde hükümleri uyarınca arttırılır.
Bu Kanunda yazılı fiiller hakkında verilecek idari para cezaları,
bu fiiller için diÄŸer kanunlarda yazılı cezaların uygulanmasına
engel olmaz.

Madde 26 - Cezalarda Yetki, İtiraz ve Zamanaşımı

25 inci maddenin;
a) Birinci fıkrasında düzenlenen 12 inci maddenin bir ve ikinci
fıkralarına aykırılık halinde öngörülen cezalar belediye encümenlerince,

b) Üçüncü fıkrasında gösterilen cezalar Bakanlık tarafından,
c) DiÄŸer cezalar o yerin mülki amiri tarafından verilir.
Bu Kanunda düzenlenen her türlü para cezası, idari niteliktedir.Bu
cezalara karşı tebliÄŸ tarihinden itibaren en geç yedi gün içerisinde
yetkili idari mahkemesine itiraz edebilir.Ä°tiraz, idarece verilen
cezanın yerine getirilmesini durdurmaz ve zaruret görülmeyen hallerde
evrak üzerinde inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.Ä°tiraz
üzerine idare mahkemesince verilen kararlar kesindir.
25 inci maddeye göre verilen para cezaları, Amme Alacaklarının Tahsil
Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.
Bu Kanunda düzenlenen idari para cezalarının verilmesine iliÅŸkin
cezai zamanaşımı süresi bir yıldır. Zamanaşımı süresi bu Kanunun
hükümlerine aykırı fiilin iÅŸlendiÄŸi tarihte baÅŸlar.
Sürekli veya tekrarlanan ihlaller söz konusu ise süre, ihlalin sona
erdiÄŸi ya da en son tekrarlandığı günden itibaren baÅŸlar.Karar aleyhine
yargı yoluna başvurulmuş olması tahsil zamanaşımını keser.
Cezalar, cezayı vermeye yetkili merci tarafından yedi gün içerisinde
ilgilinin mensup olduÄŸu meslek kuruluÅŸuna bildirilir.

BEŞİNCÄ° KISIM - ÇeÅŸitli Hükümler

Madde 27 - Denetim
Bu Kanunun uygulanmasında, Bakanlık müfettiÅŸleri ve kontrolörleri
ile Bakanlıkça ve belediyelerce görevlendirilecek personel; fabrika,
maÄŸaza, dükkan, ticarethane, depo, ambar gibi her türlü mal konulan
ve/veya satılan veya hizmet sunulan yerlerde denetleme, inceleme
ve araştırma yapmaya yetkilidirler.
Bu Kanunun kapsamına giren hususlarda yetkili ve görevli kiÅŸi ve
kuruluÅŸlara her türlü bilgi ve belgelerin doÄŸru olarak gösterilmesi
ve asıl ve onaylı kopyalarının verilmesi zorunludur.

Madde 28 - Laboratuvar
Bakanlık, bu Kanunun uygulanması için labaratuvarlar kurabilir veya
Bakanlıkların kurulu bulunan labaratuvarlarından istifade edebilir;
kalite kontrolü yapacak resmi ve özel kuruluÅŸ labaratuvarlarında
bulunması gereken asgari teknik özellikleri ilgili bakanlıklar ile
müÅŸtereken tespit ve ilanla görevlidir.
Bakanlıkça yapılan denetimler sırasında alınan numunelerin tahlilleri
resmi veya özel kuruluÅŸ labaratuvarlarında yaptırılabilir.Tahlil
sonuçlarının standartına aykırı çıkması halinde, buna iliÅŸkin tüm
giderler üretici kiÅŸi veya kuruluÅŸ tarafından ödenir. Bu giderler,
Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Kanun hükümlerine göre tahsil olunur.

Madde 29 - Ödenek
Bu Kanunla kurulan Tüketici Konseyi, tüketici sorunları hakem heyetleri
ve Reklam Kurulunun kuruluÅŸ ve çalışmalarına iliÅŸkin masraflar ile
sair harcamalar, Bakanlık bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.
Yeni kurulacak ve sermayeleri en az yüzmilyon Lira ve daha yukarıda
olan anonim ve limited ÅŸirket statüsündeki tüm ortaklıkların sermayelerinin
ve sermaye artırımı halinde artan kısmın binde ikisi nisbetinde
yapılacak ödemeler, TC Merkez Bankası nezdinde açılacak bir hesapta
toplanır.Bu hesapta toplanan paraların yüzde beÅŸi bu Kanunun uygulanmasında
görev alan kuruluÅŸlar tarafından, yüzde doksan beÅŸi ise 4054 sayılı
Kanunla kurulan "Rekabet Kurumu" tarafından kullanılır.

Madde 30 - DiÄŸer Hükümler
Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.

Madde 31 - Yönetmelikler ve Düzenlemeler
Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren
bir yıl içerisinde ilgili kamu kuruluÅŸları, mesleki üst kuruluÅŸlar
ve tüketici örgütlerinin görüÅŸleri alınarak Bakanlıkça çıkarılır.Bakanlık,
bu Kanunun uygulamasıyla ilgili olarak mevzuat çerçevesinde gerekli
tedbirleri almaya ve düzenlemeleri yapmaya yetkilidir.

Madde 32 - Kaldırılan Hükümler
3489 sayılı Pazarlıksız Satış Mecburiyetine Dair Kanun, 632 sayılı
Ä°thal veya Yurt Ä°çinde Ä°mal Edilen Taşıt Araçları, Motor, Makina
Alet ve Cihazların Tanıtmalık ile Birlikte Satışı Hakkında Kanun
yürürlükten kaldırılmıştır.
GEÇÄ°CÄ° MADDE 1
Tüketici mahkemeleri kuruluncaya kadar bu mahkemelerde görülmesi
gereken davalara bakacak mahkemeleri, Hakimler ve Savcılar Yüksek
Kurulu belirler.

Madde 33 - Yürürlük
Bu Kanun yayımı tarihinden 6 ay sonra yürürlüÄŸe girer.

Madde 34 - Yürütme
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Ana sayfa